+48 512 364 075

Zaufanie – czynnik przywództwa

Marcin Żmigrodzki

Czy lider to charakter, który może narzucić nam swoją wolę? Być może. Czy lider to ktoś, kto porywa tłumy za sobą? Pewnie tak. Czy to ktoś, kogo chce się naśladować? Czasem też. Czy to niedościgniony ideał, superkompetentny ekspert? Niektórzy być może. Czy w końcu ktoś, kto daje nam szansę zabłyśnięcia choć przez chwilę i po wygrzewania się w blasku odbitym? Często także. A czy są jakieś cechy, które łączą te różny typy przywództwa? Mi szczególnie spodobała się jedna z nich.

„Zaufanie jest emocją okazywaną ludziom, przedmiotom czy instytucjom, takim jak firma, rząd czy społeczeństwo. Może być wzajemne. Zaufanie jest wiarą w określone działania czy własności obiektu obdarzonego zaufaniem. Często oznacza nawet przekonanie jednej ze stron w to, że motywacją drugiej strony wobec niej jest bycie uczciwym i chcącym działać dobrze (benewolentnie). Zaufaniem obdarowujemy osobę, której wierzymy, że będzie doradzać nam dobrze, myśląc o nas, a nie o sobie.” [źródło: Wikipedia, hasło: zaufanie]

Współcześnie uznaje się, że wzajemne zaufanie jest podstawą istnienia tak złożonych społeczeństw i gospodarek, z jakimi mamy dziś do czynienia. Trudno sobie wyobrazić, abyśmy bez niego odkładali przez kilkadziesiąt lat na emeryturę, wyjechali samochodem na zatłoczone drogi, wsiedli do samolotu, czy kupili hamburgera w fast foodzie (choć to chyba nie był najlepszy przykład :)). Bez zaufania analizowalibyśmy w nieskończoność warianty postępowania, stając się niezdolnym do bardziej złożonych zachowań, jak gra na giełdzie, zakupy na raty, czy komunikacja na facebooku. Zaufanie pozwala przyjmować schematy myślowe na temat zachowań innych na bazie wcześniejszych doświadczeń. Ukuto nawet termin „racjonalnej ignorancji”, który oznacza, że w pewnym zakresie opłaca się by idiotą i zdać na łaskę innych.

Wyobraźmy sobie organizację, którą zarządza, dla uproszczenia rozważań właściciel. Załóżmy, że żaden pracownik nie ma do niego zaufania jako człowieka. Oczywiście wszyscy mają umowy o pracę, firma stara się działać zgodnie z prawem, jedna nikt nie wie, czego się spodziewać. Właściciel ów reaguje nieprzewidywalnie choć racjonalnie. Problem polega na tym, że non stop zmienia zasady gry korporacyjnej, nie ujawniając ich zawczasu. Pomyślmy, jak się czują pracownicy w takiej niepewnej sytuacji.

– Siedziałem po godzinach i skończyłem to zadanie na czas.
– Nie masz rodziny? Skoro musisz pracować po godzinach znaczy, że jesteś nieefektywny.
– Przecież prezes powiedział, że termin jest najważniejszy.
– Widocznie mnie nie zrozumiałeś.
– Jeszcze wczoraj sugerował pan, że musimy bardziej się przyłożyć, aby firma wyszła z kłopotów.
– To było wczoraj, a dzisiaj jest dzisiaj. Poświęć więcej czasu rodzinie, ja tak robie.

… albo …

– Powiedz mi, jak Kowalski zachował się w tym konflikcie.
– Szczerze?
– Skoro pytam…
– Nie bardzo mu szło. Od razu zaczał się irytować i skupił się na drobiazgach, a projekt jest zagrożony.
– Znowu zaczynasz narzekać. Mówiłem ci, że wszystko jest ok z projektem.
– Przecież prezes chciał poznać moją opinię.
– I co? Jeszcze mam ci przyznać rację, że donosisz na kolegów???

A może ktoś z Was kiedyś pracował w takich warunkach?

Zaufanie, jak sądzę, jest czynnikiem, dzięki któremu mogę robić własne plany i adaptować się do organizacji, wiedząc, czego spodziewać się po innych, a w szczególności tych, którzy mają na mnie największy wpływ, czyli przełożonych. Ponadto mając zaufanie, chętniej mogę oddać część mojej pozycji i zdobyczy, dla dobra całej organizacji. Bo ufam, że długoterminowo to mi się opłaci. Będę rósł razem z nią.

Co ciekawe historia ludzkiej cywilizacji jest pełna szalonych władców, którzy stali się nieprzewidywalni, utracili zaufanie wiernych do niedawna poddanych i zostali przez nich obaleni w mniej lub bardziej barwny sposób. Pierwszy z brzegu Ludwig II Bawarski znaleziony utopiony w płytkiej wodzie jeziora Starnberg, przypuszczalnie zamordowany przez przeciwników politycznych. Kolejny, Neron, zmuszony do samobójstwa przez nadciągającą rewoltę, czy Kaligula zamordowany przez spisek straży. Czy, aby poszukać bliżej Stalin, który prawdopodobnie został zamordowany przez współpracowników. Choć z drugiej strony pamiętamy Piotra I Wielkiego, Iwana IV Groźnego, Henryka VIII Tudora, Fryderyka II Wielkiego [źródło]. Choć łączyło ich wszystkich to, że terrorem swój naród trzymali w ryzach. Metoda nie do zastosowania we współczesnych firmach. 😉

Co musiałoby się stać, aby znikła potrzeba zarządzania kimkolwiek, aby sprawy koordynowały się same wysiłkiem zespołu, aby ludzie komunikowali się efektywnie i otwarcie, aby konflikty rozwiązywały zgodnie z interesem organizacji? Czy istnieje czynnik, który powoduje, że ludzie jak opiłki żelaza ustawiają się w jednym kierunku pod wpływem niewidzialnego magnesu. Myślę, że zaufanie nie jest warunkiem wystarczającym, ale niestety koniecznym dla zajścia takich zmian. Ale temat zarządzania przez brak zarządzania to temat na inny esej.

4 odpowiedzi na “Zaufanie – czynnik przywództwa”

  1. ka napisał(a):

    miałam takiego nieufającego szefa (a właściwie szefową)… to oczywiście działało w dwie strony… najsmutniejsze w tym wszystkim było to, że sytuacja miała miejsce w organizacji pozarządowej, której największym kapitałem są przecież ludzie i relacje panujące między nimi. teraz przyszedł czas na własną fundację, własne projekty i zaufanie 🙂

    trzymam kciuki za octigo i pozdrawiam 🙂

  2. JL napisał(a):

    Trochę o liderach:
    Przede wszystkim trzeba by zdefiniowac co masz na mysli piszac lider:
    Lider-Szef (Zarządzacz – rozdziela prace, daje urlopy, rozlicza z zadan i wyznacza cele)
    Lider-PM (Celowacz – skupia różnych ludzi wokól jednego celu)
    Lider-Pracownik (Gwiazda – skupia wokół siebie ludzi natomiast nikt tak naprawde nie wie czemu, czy to cechy charakteru czy wiedza – przyczyny mogą być różne)
    W mojej opinii Lider jest to bardzo pozytywne określenie osoby która bez względu na posiadaną władzę (bycie w 2 grupach wymienionych przeze mnie i wielu innych) potrafi skupić ludzi wokół pewnej idei i nie używa do tego żadnych metod nacisku (np. dyrektor posiadający władzę formalną nad pewną grupą osób i wyznaczający im cele nie jest liderem chociaż mogłby nim być). Granica pomiędzy byciem liderem i szefem/królem/władcą wszechświata jest płynna natomiast ludzie którzy za takim liderem idą czy nie to czują. Powołując się na przykład zwierzęcy lider to taki osobnik Alfa w danym stadzie :)) Zaufanie jest pewnym skutkiem tego czy jesteś liderem czy nie i jest to relacja mocno dwukierunkowa.
    A co do samozarządzających się zespołów to biorąc pod uwagę swoje doświadczenie jakoś tego nie widzę (myślę że nawet antropologiczne nie jesteśmy stworzeni do wydajnego działania w grupach bez liderów/szefów). Niestety jak to kiedyś usłyszałem „człowiek jest istotą wysoce inteligentną, ludzie to bydło” i tak trochę jest, że w grupach bez liderów nie podejmujemy racjonalnych decyzji (akurat tutaj zwierzęta nas wyprzedziły, mówią o tzw. „inteligencji roju”).

  3. Marcin Żmigrodzki napisał(a):

    Czyli zaufanie obniża koszt transakcji społecznych. Ufamy, więc musimy mniej kontrolować i mniej szczegółowo dogadywać się na starcie współpracy, bo przecież w trakcie uda się wypracować korzystne rozwiązanie.

  4. PawelP napisał(a):

    Zgadzam się w pełni, że zaufanie do lidera to warunek konieczny do osiągnięcia sukcesu w zarządzaniu. Lider, który nie cieszy się zaufaniem wprowadza bardzo niepewną, niezdrową atmosferę, w której trudno o sukces: w rezultacie jako sukces organizacja zaczyna rozumieć zadowolenie szefa, a nie klienta.
    Z drugiej zaś strony lider, który nie wzbudza zaufania i nie ufa ludziom, robi sobie ze swojego życia zawodowego piekło: musi bezustannie kontrolować, monitorować, mieć wszystko w formie pisemnej, bo przecież ustnych ustaleń każdy może się wyprzeć…

Kontakt
Interesują Cię nasze szkolenia? Skontaktuj się z nami: tel.:+48 512 364 075 e-mail: szkolenia@octigo.pl Formularz kontaktowy

Biuletyn

 

Chcesz wiedzieć, o czym piszemy na blogu, co nas fascynuje, co nowego dzieje się w Octigo? Zapisz się na nasz biuletyn.

Wypełniając powyższy formularz, zgadzam się na przetwarzanie podanych danych do celów marketingowych przez firmę Octigo sp. z o.o. Twój e-mail będzie przechowywany wyłącznie w naszej bazie, w każdej chwili możesz wycofać zgodę na przetwarzanie Twoich danych, Twój e-mail nie jest udostępniany innym podmiotom, wysyłamy biuletyn e-mailowy nie częściej niż 1-2 razy w miesiącu.

 
 
Profil na Google+ PMI, PMBOK, PMP, PgMP are registered mark of the Project Management Institute, Inc.